Elmasın üstün güzelliği, paha biçilmezliği, nadir bulunuşu, saflığı ve dayanıklılığı onu bir erkeğin, aşkına verebileceği en hediye yapmıştır. Elmas yüzyıllardır evliliğin ve aşkın anlatımı olarak kullanılmıştır, elmaslar mükemmel bir hediyedir.
Elmas satın almadan önce, bazı kuralları bilmemiz gerekir. Gemoloji.jewelturk.net Elmas Satın Alma Rehberi size elmas uzmanlarının 4 C kuralını açıklayacaktır.
Cut (kesim), Color (renk), Clarity (temizlik), Carat (ağırlık)
Renk (color)
Dünyada renksiz ve renksize yakın elmasın çok az bulunması, elmasın güzelliği, uzmanlar tarafından elmas fiyatının yüksek belirlenmesine sebep olur. Amatör bir göze göre tüm elmaslar beyazdır. Ama bir profösyönele göre, görülen beyazığın çok küçük derece farklılıkları vardır.
Çoğu elmas hafif renkli algılanır.Elmas Renk Ölçüsü' ne göre renk dereceleri D-Z ( harfleri) arasında sıralanmıştır.Sıralama; olağanüstü (istisna),az bulunan,saf beyaz elmas rengi olan D' den başlar ve hafif sarı renklenmiş elmas rengi olan Z' de biter. Ölçüt, renk tesbiti için kesinlikle gerreklidir.
D, E, F: Bu saflıktaki ve renk tonundaki elmaslar çok az bulunur ve oldukça pahalıdır. Az bulunurluğu bu elmaslara yüksek pazar payı getirmiştir.
G, H, I: Bu renklerdeki Elmaslar D, E ve F renkleriyle aynı renkte ve daha ucuz olduklarından amatör ve uzman olmayan gözlere daha uygun fiyatlı olarak sunulur.
J, K, L: Ucuz fiyatlıdır ancak, sarımsı renkte algılanırlar. Bu sıradaki Elmsaların fiyatları çok uygundur.(ucuzluk bakımındam)
M - Z. Daha fazla belirgin sarımsı renkteki Elmaslardır.
Kesim ve Cila (cut)
Yuvarlak pırlanta kesim elmaslar dünyadaki elmas satışının %80 'ini oluşturmaktadır. Bir bayana ' Elmas hangi şekildedir?' diye sorarsanız size büyük bir ihtimalle 'yuvarlak' diyecektir. Aşağıdaki resimde de görüldüğü gibi Elmasın birçok güzelve değerli kesim şekli bulunmaktadır.
Elmas diğer süstaşlarında olduğu gibi rasgele kesilmez (işlenmez). Elmaslar şekli ve orantosı çok iyi hesaplanarak kesilir. 1919 da Marcel Tolkowsky, Elmastaki parlama ve ateş yanması görünümü için kesim ölçülerinin ne olması gerektiğini yayınlamştır. Tolkowsky yaptığı kesim aşağıda tekrar incelenmiştir. Elmasın değer biçilmesinde ve sıralandırılmasında bu oranlar hesaba katılır. Diğer niteliklerin şöyle hesaplanır.
Simetri:
Kesim iyi fasetlenmiş bir simetri göstermelidir. Fasetler Elmas kemerine değmeli ki ve bir hizada olmalıdır,ayrıca fasetler birbirine değmelidir.
Cila durumu.
.Faset cilası iyi olmalıdır. yüzeydeki çukurlar ve cilalama çizgileri görülmemelidir
Elmasların renkli süstaşlarında olmadığı kadar birçok çeşit kesimi yapılır. Aşağıdaki resimlerde de bir çok kesim şekli olduğu görülmektedir.Zümrüt kesim Elmas hariç diğer kesimlerdeki taç,dış cizgiler ve külah, aşağıdaki Yuvarlak Pırlanta Kesimi Elmasa benzer.
Ağırlık (carat)
Elmasın ağılığı CARAT'la ölçülür. Bu ölçü birimi, keçi boynuzu çekirdeğinin sık olarak Süstaşı tartımında kullanılmasından gelmektedir.Keçi boynuzu çekirdeği ağırlığı ve şeklindeki kararlılık bakımından kullanılmıştır. Bir CARAT 0.20 gramdır. Daha ayrıntılı ölçüm için 1 CARAT 100 'e bölünerek PUAN bulunmuştur. CARAT terimi çoğu zaman ( KARAT) ile karıştırılır. KARAT: altın saflığını ölçmede kullanılan birimdir ve CARAT la herhangi bir alakası yoktur.
Belirttiğimiz Elmaslar, maksimum parlaklık, ışıldama ve ateş yanması görünümü için Süstaşları gibi basitçe kesilmez. Çok belirgin, hesaplanmış ölçüler içerisinde İşlenmiş elmas ağırlıkları aşağıda uzunluklarıyla verilmiştir.
Elmasın ağırlığı artıkça CARATbaşına düşen fiyat ta artar.Büyük Elmaslar çok az bulunduğu için CARAT başına düşen fiyatı da çoktur.Bir tane 3 CARATlık Elmas, aynı kalitedeki 6 tane 0.50 Caratlık Elmaslardan çok daha değerlidir.
Yuvarlak Pırlanta Kesim Elmas
1 mm
2 mm
3 mm
4 mm
5 mm
6 mm
6.5 mm
7 mm
7.5 mm
0.01 Ct
0.03 Ct
0.10 Ct
0.25 Ct
0.50 Ct
0.75 Ct
1.00 Ct
1.25 Ct
1.65 Ct
Elmasın ağırlığı artıkça carat başına düşen fiyat ta artar.Büyük elmaslar çok az bulunduğu için carat başına düşen fiyatıda çoktur.Bir tane 3 caratlık Elmas, aynı kalitedeki 6 tane 0.50 caratlık Elmastan çok daha değerlidir.
Fiyatlar düzgün eğilimli değil de merdiven basamağı gibi inmektedir. Belirli Carat ağırlıklarında fiyatlar zıplama yapar. Carat başlarında bu fiyat artışı görülmektedir. (ör. 1 Carat, 2 Carat ...). 1.02 Carat bir elmasın değeri 0.95 carat bir elmastan çok daha fazla olabilir. Elmas fiyatlanması ' Doğrusal Olmayan Bir İniş-Çıkış' yapar.
Temizlik (clarity)
Kapanımlar elmasın bünyesindeki küçük doğasal özeliklerdir. (kirlerdir). Hemen hemen tüm süs taşlarının bazı kapanımları vardır, ancak pekçoğu mikroskobiktir ve büyüteç altında görülebilir.Eğer kapanımlar elmastaki parlaklık,ışıldama ve ateş yanması ışıldamayı ve elmastan geçen ışığı etkilemiyorsa, elmasta değer düşmesi ve güzel olmaması söz konusu olmaz.
Temizliğe süstaşındaki tüm kapanımlar incelenerek karar verilir. GIA (Gemological Institute of America-Amerika Gemoloji Enstitüsü) gibi kuruluşlar Elmas temizliğinin belirlenmesinde çeşitli standartlar koymuştur.
Temizlik elmas güzelliğini ve değerini etkiler. Aşağıda en değerliden değesize doğru bir sıralama ölçütü verilmiştir.
Elmas Derecesi
Taşın Çıplak Göze Görünüşü
Flawless
İçi ve Dışı Mükemmel
IF
İçi mükemmel
VVS1
Çok Çok Küçük İnklüzyonlar
Kapanımlar çıplak gözle görülemez ve 10x ( 10 büyütmeli ) Luplada görülemez.
VVS2
VS1
Çok Küçük İnklüzyonlar
Kapanımlar çıplak gözle görülemez ve 10x ( 10 büyütmeli ) Lupla görülmesi çok zordur.
VS2
SI1
Küçük İnkluzyonlar
Yakın bir çıplak gözle görmek daka kolaydır ve 10x ( 10 büyütmeli ) Lupla iyi görülmektedir.
SI2
I1
İnklüzyonlu
Orta derecede göze kapanım görünme.
I2
İnklüzyonlu
Katı derecede göze kapanım görünme.
I3
İnklüzyonlu
Katı deredece görünüşte ve sağlamlıkta bozukluk.